Türkiye: Ticaret açığı Kasım’da emtia rallisi ile genişledi

Kasım ayında içerisinde en çok ihracat yaptığımız ülke Almanya olurken, onu İngiltere, ABD ve Irak takip etmektedir.

Ticaret Bakanlığı’nın GTS (genel ticaret sistemi) kapsamında açıkladığı öncü Kasım ayı dış ticaret verilerine göre; geçen yılın aynı ayına göre ihracat %33,4 artarak 21,47 milyar USD’ye yükselirken, ithalat ise aynı dönemde %26,7 artarak 26,80 milyar USD olarak gerçekleşti. Bu kapsamda dış ticaret açığı Kasım döneminde %5,4 artarak 5,33 milyar USD oldu.

 

Kasım ayında içerisinde en çok ihracat yaptığımız ülke Almanya olurken, onu İngiltere, ABD ve Irak takip etmektedir. İthalat kalemlerinde; Kasım 2021’de ilk sırayı Çin alırken, onu Rusya, Almanya ve ABD izlemiştir. Mal gruplarına bakıldığında, ham madde (ara mallar) yatırım (sermaye) ve tüketim mallarında ihracatında geçen seneye göre çift haneli artış görülmektedir. İthalat tarafında ise ham madde kategorisinde görülen %39,1 artışa karşılık; yatırım malları %3,4 artmış, tüketim malları ise %13,7 azalmıştır.

 

GTS’ye Göre Aylara Göre Dış Ticaret Verileri… Kaynak: Ticaret Bakanlığı, Bloomberg

 

Emtia fiyatlarındaki yükselişin ithalatı artırmasıyla birlikte ticaret açığı Kasım’da genişlemiş görünmektedir. Bu kapsamda, özellikle liradaki nerdeyse Kasım döneminde dörtte bir oranında gerçekleşen değer kaybının mal ticaretini dengeleme yönünde katkı yapamadığını gözlemliyoruz. Enerji faturasının bir göstergesi olan mineral yakıt ithalatı, Kasım ayında bir önceki yıla göre %155,5 artarak 6,5 milyar dolar olarak gerçekleşti ve artan petrol ve doğal gaz fiyatlarından kaynaklı Türkiye'nin dış dengesizliklerine yönelik riskleri vurguladı. Çelik ve demir ithalatı aynı dönemde %75,3 artarak 2,55 milyar dolara yükseldi. Öte yandan, tedarik darboğazları, yurt dışına yapılan sevkiyatların %9 ile 2,16 milyar dolara düştüğü otomobil gibi bazı önemli ihracat sektörlerinde büyümeyi yavaşlattı.

 

Küresel çapta aşının piyasaya çıkması dünya ekonomik büyümesini hızlandırıp ihracata pozitif katkı verirken, emtia fiyatlarındaki geniş tabanlı rallinin etkisini ithalat faturasının artmasına neden olmuştur. Pozitif iç talep, ithalat tarafındaki artış kısmında etkisini sonraki dönemlerde kur artışından kaynaklı tüketim eksikliği nedeniyle azaltabilir. Altın ithalatının normalize olmuş etkisini de yıl içinde gözlemledik. Ancak bu sene de enerji ithalatında fiyat etkili artış öne çıkmaktadır. Ara malı ithalatındaki artışta da emtia fiyatlarındaki artışın devam etmesi etkili olmaktadır. Bu nedenle, artan ithalat faturası kaynaklı olarak dış ticaret açığındaki iyileşmenin sınırlanabileceğini düşünüyoruz. Turizm gelirlerindeki olumlu katkı devam etse de, açılan dış ticaret açığı kaynaklı olarak dönemsel cari işlemler dengesi Kasım’da az da olsa yeniden açık pozisyonuna dönebilir. 

Kaynak Tera Yatırım-Enver Erkan
Hibya Haber Ajansı

Okunma